Doorligplek

Onderstaande uitwerking is een aanvulling op de fysiotherapeutische behandeling: de fysiotherapeut (online of in de praktijk) geeft aan welke informatie, adviezen en oefeningen voor u van belang zijn. Maak zo nodig online een afspraak om uw situatie te bespreken
IMG 20200330 111852
  • Zie boven afbeelding: doorsnede huid, waar decubitus zich openbaard
  • Andere benaming: 
  • Decubitus wordt veroorzaakt door zuurstoftekort in de huid en onderliggende weefsels
  • Zie google afbeeldingen: huid. Neem met de fysiotherapeut door welke afbeeldingen voor u relevant zijn.

SAM 4771

  • Zie video van website 'schooltv.nl': de huid
  • De gevoeligheid voor het ontwikkelen van decubitus is per patiënt verschillend
  • Risicofactoren voor het ontwikkelen van decubitus zijn
    • Alle situaties die druk- en schuifkrachten veroorzaken
    • Verminderde activiteit
    • Ondervoeding
    • Incontinentie. 
  • De risicoplaatsen voor decubitus zijn vooral die plaatsen waar het bot dicht onder de huid ligt en plaatsen waar het lichaamsgewicht op rust
    • In ruglig: stuit, hielen, ellebogen, schouderbladen, achterhoofd (zeldzaam)
    • In zijlig: heup, enkel, knie, schoudertop, oogkas, oor
    • In buiklig: bekkenkam, knieën, tenen,  borsten bij vrouwen
    • In zit: zitknobbels, schouderbladen, ellebogen, hak van de voet 
  • Patiëntencategorieën met een verhoogd risico op decubitus
    • Patiënten die onvoldoende in staat zijn zelfstandig te bewegen: bij bewusteloosheid, afgenomen mogelijkheid om te bewegen (reumatoïde artritis, fractuur of operatie), neurologische aandoeningen met uitval beweging (dwarslaesie of een hemiplegie)
    • Patiënten met een slechte  pijnsensatie: bewusteloosheid, patiënten die kalmeringsmiddelen (slaapmiddelen of pijnstillers) gebruiken, neurologische aandoeningen met uitval van gevoel (dwarslaesie of na beroerte), diabetespatiënten
    • Patiënten met een verlaagde tolerantie voor druk. Bij deze patiënten beschadigen huidweefsel en onderhuids weefsel eerder dan onder normale omstandigheden: ontoereikende circulatie (aderverkalking, lage bloeddruk, oedeem), verandering van de kwaliteit van de huid door gebruik van corticosteroïde, voedingsdeficiënties
    • Patiënten waarbij de combinatie met andere factoren leidt tot decubitus: zeer magere patiënten, zeer dikke patiënten, patiënten met ernstige longaandoeningen waardoor de zuurstofopname in alle weefsels is verminderd, patiënten met ernstige anatomische afwijkingen als kyfose, scoliose en spierverkortingen, zeer oude patiënten, patiënten met spasmen
    • Patiënten waarbij door verhoogde vochtigheid of temperatuur eerder huidbeschadiging optreedt: incontinentie, zweten, koorts, zeer dikke patiënten met smetplekken 
  • Classificatieschema decubitus
    • Categorie 1: Niet-wegdrukbare roodheid
    • Categorie 2: Verlies deel van de huidlaag (blaar of open blaar)
    • Categorie 3: Verlies huidlaag (oppervlakkige decubitus)
    • Categorie 4: Verlies weefsellaag (diepe decubitus)

Neem met de fysiotherapeut door welke informatie voor u zinvol is

  • Doorliggen
    • Lang in bed moeten liggen (bijvoorbeeld door ziekte, een operatie of een ongeval) en zelf niet goed kunnen verliggen (bijvoorbeeld door pijn, zwakte, verlamming of coma)
  • Doorzitten
    • Veel in een (rol)stoel zitten en niet goed kunnen verzitten.
    • Schuiven of onderuitzakken

Neem de oorzaak van uw klachten met de fysiotherapeut door

  • Gevoelige, lichtrode plek waarvan de roodheid niet weggaat als je erop drukt.
  • Roder worden van de huid
  • Ontstaan blaren
  • Opengaan van de huid

Neem de verschijnselen die bij u aanwezig zijn met de fysiotherapeut doo

  • Fysiotherapeut
    • De eigen fysiotherapeut geeft aan welke informatie, adviezen en oefeningen zinvol zijn, zie verder
  • Huisarts
    • Zie website 'thuisarts': Decubitus
    • Volgen, begeleiden, behandelen 
    • Doorverwijzen: zie verder
  • Huisartsondersteuner: volgen, begeleiden, behandelen 
  • Thuiszorg: volgen, begeleiden, behandelen 
  • Diëtist : Ondanks het ontbreken van harde onderzoeksgegevens, wordt in de Nederlandse richtlijnen voor decubituspreventie aangeraden om patiënten voeding met extra hoeveelheden energie en eiwitten te adviseren.
  • Ergotherapeut: advies ten aanzien van houding, tilhulpmiddelen en transfers
  • Specialist, dermatoloog: diagnose stellen, begeleiden, behandelen. 

Neem met de fysiotherapeut door welke hulpverleners een aanvulling kunnen zijn op de behandeling

  • Neem contact op met de huisarts bij de eerste tekenen van een doorligplek
    • Als de conditie van de huid verslechtert
    • Als een doorligwond dieper of groter wordt of onaangenaam ruikt
    • Als u koorts krijgt en zich beroerd voeltdiagnose stellen
  • Adviezen bij veel op bed liggen
    • Verander ten minste elk uur van houding (of vaker als u dit zelf kunt) of Iaat elk uur wisselligging toepassen (vaak wordt gedacht dat bij het gebruik van antidecubitusmatrassen geen wisselligging meer nodig is, dit is echter een grote misvatting!). Zie onder afbeelding bol.com bij 'decubitusmatras'
      • 9200000063116391
    • Gebruik een speciaal schuim -, lucht - of watermatras.
    • Voorkom onderuitzakken: Zet de hoofdsteun zo weinig en zo kort mogelijk omhoog om druk op de stuit te minimaliseren.
    • Zorg dat de onderlaag waarop u ligt glad is en draag geen onderkleding
    • Zorg voor regelmatige beweging: zie 'oefeningen voor in lig' op deze site' 
  • Adviezen bij veel op de stoel zitten
    • Verander minimaal elke 15 minuten van positie (als u dit zelf kunt) of elk uur (als u hierbij geholpen moet worden).
    • Gebruik voor de zitting een schuim- of luchtkussen (gebruik geen windring!). Zie onder afbeelding van 'bol.com' bij 'zitkussen'
      • 9200000051599449
    • Voorkom onderuitzakken: zorg voor voldoende kussens om dit te voorkomen
    • Zorg voor regelmatige beweging: zie 'oefeningen voor in zit'
  • Wat doen om decubitus te voorkomen
    • Verander regelmatig van houding
    • Beweeg zo veel mogelijk en doe oefeningen om de doorbloeding van de huid te bevorderen.
    • Inspecteer de huid minimaal 1 x per dag. Let vooral op rode, niet wegdrukbare plekken
    • Zorg voor een goede lichamelijke hygiëne.
    • Was met lauw water en gebruik zeep die niet ontvettend is of nog liever een zeepvervanger
    • Draag soepele kleding (liefst katoen)
    • Probeer te voorkomen dat de huid vochtig wordt, gebruik zo nodig zinkolie.
    • Voorkom een schrale huid. Gebruik een crème, zalf of huidolie wanneer de huid te droog is
    • Maak de huid schoon als deze in contact is gekomen met urine of ontlasting.
    • Gebruik zo nodig absorberende luiers, matjes en/of broekjes met een snel drogende oppervlakte en verwissel op tijd het incontinentiemateriaal
    • Eet gezond en drink dagelijks tenminste 1,5 liter vocht
  • Wat niet doen om decubitus te voorkomen
    • De huid niet wrijven, schuren of masseren.
    • De huid niet drogen met haardroger.
    • Geen schapenvachten gebruiken
    • Geen 'drukopheffende' verbanden ter hoogte van de hielen of ellebogen (watten met een zwachtel bevestigd rond de hiel of elleboog) toepassen. Deze verbanden voorkomen geen decubitus, maar dragen eerder bij tot het ontstaan ervan.
    • Polyurethaanfolies (doorzichtige wondfolies) hebben voor de preventie van decubitus geen zin     

Neem met de fysiotherapeut door welke adviezen voor u zinvol zijn    

SAM 3813

SAM 3834

De fysiotherapeut maakt een oefenprogramma van de oefeningen die u thuis kan doen

  1. Websites
    1. Thuisarts: decubitus
    2. Decubitus Nederland
    3. Zorg voor beter, decubitus:  verbetertraject zelfredzaamheid door zelfredzaamheid en technologie         
    4. Dokterdokter: decubitus                     
  2. Onderbouwing  
    1. NHG richtlijn: decubitus
    2. Zorginzicht.nl: decubitus
    3. KNGF: decubitus
      1. Houdingsaanpassingen in bed of in de rolstoel (eventueel in overleg met ergotherapeut)
      2. (geleid) Actief oefenen ter bevordering van de cardiovasculaire conditie en preventie van contracturen.
      3. Alhoewel de meeste handelingen ter preventie van decubitus worden uitgevoerd door verpleegkundigen, is ook de fysiotherapeut actief betrokken bij maatregelen ter preventie van decubitus.
      4. Er is onvoldoende bewijs dat het gebruik van fysiotechnische applicaties (ultrageluid, UKG, infrarood of ultraviolet licht en laser) effectief zijn bij de behandeling van decubitus.
    4. Woundpedia: Site met verwijzingen naar relevante onderzoeken en evidence based materialen met betrekking tot wondzorg en decubitus.
    5. Google scholar: decubitus /  fysiotherapie en decubitus
    6. Fysioforum: Decubitus
    7. Anatomie
      1. Video, Armando Hasudungan: The Skin Anatomy, Physiology and Microbiology
    8. NtvG / huisarts en wetenschap / NHG
      1. 1 t/m 10 van 349 zoekresultaten voor 'decubitus'

Neem met de fysiotherapeut door welke informatie voor u zinvol is